Dòng chảy xiết ven bờ

Thỉnh thoảng, chúng ta nghe chuyện thương tâm về những du khách bị cuốn trôi ra biển, mà nguyên do là do dòng chảy xiết ven bờ (thường gọi là dòng chảy xa bờ) gây ra.

Đặc điểm của dòng chảy xa bờ

Dòng chảy xa bờ là 1 bộ phận của dòng tổng hợp, với hướng chảy tách bờ ra khơi. Dòng chảy này được hình thành và luôn biến động trong vùng đới sóng đổ sát bờ và phụ thuộc cốt yếu về các điều kiện của địa hình bờ, đáy và sóng biển lúc có điều kiện thời tiết thay đổi. Khi sóng đánh và nước biển được đưa liên tục về bờ thì chúng tập hợp lại thành dòng đi ngược ra biển.

Theo các nhà nghiên cứu, khi có sự trảo đổi đột ngột của sóng biển thì vận tốc của dòng chảy xa bờ có thể đạt tới 2,5m/s (tốc độ của dòng chảy trung bình chỉ vào khoảng 0,5m/s). Dòng chảy xa bờ thường hẹp, có chiều ngang khoảng từ một - 3m. Tuy nhiên, có lúc dòng chảy xa bờ rộng đến cả chục mét. Dòng chảy xa bờ có thể cực kỳ nguy hiểm vì nó kéo người biết bơi ra xa bờ làm cho người biết bơi kiệt sức rồi chết đuối do cố bơi ngược dòng chảy xa bờ. Dòng này thường ổn định, nhưng cũng có khi đánh tráo thường xuyên theo từng giờ. Dòng chảy xa bờ là được xem là một trong những hiểm nguy hàng đầu tại vùng ven bờ và nó được ví như 1 dòng sông nhỏ sẽ cuốn toàn bộ những gì rơi vào nó đi ra xa bờ.

Cánh nhận ra dòng chảy xa bờ

Trước lúc xuống biển, chúng ta nên dành khoảng 5 - 10 phút để nhận dạng dòng chảy xa bờ tại bãi biển mà mình gần xuống tắm. Mặt nước nơi có dòng chảy xa bờ thường lặng, ít sóng nên làm cho chúng ta hiểu lầm đó là nơi an toàn. Khi người tắm biển bơi về dòng chảy xa bờ đó, ngay lập tức họ sẽ có thể bị cuốn trôi ra biển. Do đó, lúc tắm biển, chúng ta cần nhớ rằng vùng nước lặng không có nghĩa là vùng nước an toàn.

Trong hình ảnh bên ta thấy, nơi có sóng bạc đầu là nơi dòng nước đi từ biển vào sắp bờ. Nếu chúng ta tắm biển nơi có sóng bạc đầu thì chúng ta sẽ được sóng đánh đưa về bờ. Tuy nhiên, nếu như chúng ta di chuyển về tắm chỗ lặng sóng là chúng ta rơi về dòng chảy xa bờ. Dòng sông nhỏ này sẽ ngay tức khắc kéo chúng ta ra xa.

Chúng ta có thể nhận ra dòng chảy xa bờ nhờ những đặc điểm sau đây: dòng này có màu sậm hơn vì nơi đó nước sâu hơn; mặt nước lặng và thường có sóng nhỏ; đôi khi chúng ta có thể thấy các mảnh vỡ hay bọt nước nổi trên mặt dòng chảy và trôi ra biển.

Cách xử lý khi rơi vào dòng chảy xa bờ

Các khảo sát cho thấy dòng chảy xa bờ không kéo người ta xuống nước mà chỉ kéo người bơi ra xa bờ và thường sẽ đưa người bơi về vùng có sóng bạc đầu, sau đó sóng sẽ đưa người đó trở lại vào bờ. Tuy nhiên, người ta thường chết đuối khi rơi vào dòng chảy xa bờ vì bản năng tự nhiên khiến người biết bơi bơi ngược dòng chảy xa bờ để về bờ khiến người đó mau chóng kiệt sức. Bên cạnh đó, sự hoảng loạn khiến người bơi không còn khả năng phán đoán chính xác.

Vì vậy, cách xử lý lúc rơi về vùng có dòng chảy này: trước hết, hãy bình tĩnh, song song không cố bơi ngược dòng chảy xa bờ. Đối với người bơi giỏi: bình tĩnh và hãy bơi đồng thời với bờ biển, thường sẽ hướng đến chỗ vùng có sóng bạc đầu và nhờ sóng đưa bạn hoặc tự bơi trở lại về bờ. Đối với người bơi yếu: bất cứ lúc nào bạn thấy không thể chạm bờ biển hoặc thấy đuối sức, hãy giơ tay lên ra hiệu, bình tĩnh, thả nổi để giữ sức và gọi trợ giúp. Nếu dòng chảy xa bờ yếu đi, nỗ lực bơi đồng thời với bờ biển để đến chỗ có sóng bạc đầu nhờ sóng đưa bạn về bờ.

Như vậy, dòng chảy xa bờ có thể hình thành tại 1 số khu vực ven biển, nhất là một số các bãi tắm của nước ta. Nó ảnh hưởng to đến các hoạt động du lịch tắm biển trong khu vực này. Trước khi tắm biển, chúng ta cần tìm hiểu độ an toàn của bãi biển mà chúng ta sắp xuống tắm và chú ý tới đặc điểm của loại dòng chảy xa bờ để nhận biết và có hướng giải quyết xử lý mỗi khi rơi về vùng hoạt động của nó. n

Trong thời gian qua, tại 1 số bãi tắm ở Đà Nẵng, Bãi Dài (Cam Ranh), Vũng Tàu, Cửa Lò… đã có người đi tắm biển bị chết đuối hay bị cuốn ra xa bờ, bởi ở các bãi tắm này theo khảo sát của các nhà chuyên môn thỉnh thoảng có hiện tượng dòng chảy xa bờ. Vì vậy, việc tìm ra nguyên nhân, đặc điểm của nó để du khách phòng tránh rủi ro là điều cần thiết.

ThS. NGUYỄN THANH ĐIỆP