Nghiên cứu cho thấy cứ 1.000 trẻ lại có một trẻ bị dị tật này. Điều quan trọng là phải phát hiện bệnh sớm để việc điều trị đạt kết quả tốt nhất.
Trong bệnh lý bàn chân khoèo, tổ chức phần mềm kết nối phần cơ với phần bám tận về nền xương bị co rút ngắn hơn bình thường. Bản chất bệnh lý bàn chân khoèo không làm cho trẻ đau đớn nhưng nếu không được phát hiện và điều trị sớm thì sau này khi lớn lên càng dẫn đến mất cân bằng trầm trọng, khó khăn cho chịu nặng vào trọng lượng, làm cho trẻ đứng và đi lại khó khăn. Ở Anh, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỉ lệ gặp là 1/1.000 trẻ, trẻ gái gặp nhiều hơn trẻ trai, tỉ lệ bị cả hai chân chiếm khoảng 50% .
Đây là bệnh lý để điều trị cho thật sự hoàn hảo là vô cùng khó khăn, nhưng điều cần thiết là phát hiện sớm. Ngay khi trẻ cất tiếng khóc chào đời mà bệnh được phát hiện và có kế hoạch điều trị bài bản thì khoảng hơn 90% các ca bệnh đạt kết quả rất tốt mà không cần phải can thiệp phẫu thuật.
Nguyên nhân
Cho tới tận bây giờ, nguyên do chính của bệnh vẫn chưa được khẳng định. Có phần nhiều nhái thuyết được đặt ra như: Những kém chất lượng thuyết vào bệnh lý vào gene, bệnh lý vào di truyền hoặc phối hợp cả hai nhân tố trên: Do rối loạn trong phát triển bào thai làm cho xương mác phát triển chậm, khiếm khuyết phát triển phần sụn của xương sên, nhân tố thần kinh gene bị phát triển rối loạn, biến dạng của diện bám của gân về xương… Các yếu tố về gia đình; Phối hợp cùng các dị dạng toàn thân; Thiểu dưỡng hoặc thiếu nước ối khi người mẹ mang thai; Yếu tố môi trường như ảnh hưởng của khói thuốc lá, khói bụi công nghiệp, nhiễm trùng, mắc bệnh viêm nhiễm siêu vi trùng trong quá trình người mẹ mang thai.
Triệu chứng chính của bệnh
Trục của ngón cái bị thay đổi làm cho ngón cái xoay và hướng lên trên.
Bàn chân trước và bàn chân giữa bị co rút và ngắn lại.
Bắp chân bị thiểu dưỡng và teo nhỏ so với bình thường.
Cổ và bàn chân duỗi đổ, gân Achilles bị co rút, gót chân có xu thế lên cao.
Bàn chân biến dạng, nửa sau duỗi đổ, co gấp vào phía trong.
Nhìn tổng thể bàn chân bệnh lý ngắn và nhỏ hơn bàn chân bình thường.
Cần được điều trị ngay sau lúc sinh
Với kỹ thuật thăm khám hiện tại cùng với việc thăm khám và chẩn đoán trước sinh, bệnh lý này có thể phát hiện được khi người mẹ mang thai từ tuần thứ 18. Tuy nhiên, việc can thiệp nhằm điều trị trong giai đoạn bào thai bây giờ còn chưa thực hiện được, do vậy, việc phát hiện điều trị ngay sau lúc sinh vô cùng quan trọng.
Điều trị có thể tiến hành ngay sau sinh khoảng 1-2 tuần.
Phương pháp Ponseti: Xoa bóp, nắn chỉnh bằng tay nhẹ nhàng nhằm chỉnh sửa dần dần các biến dạng xấu, sau đó bất động bằng bột, có thể thay bột nhiều lần sau mỗi lần chỉnh sửa. Can thiệp thấp nhất vào gân Achilles và tiếp diễn bất động bằng bột hoặc nẹp chỉnh hình.
Phương pháp French method: Phương pháp này cần phối hợp chặt chẽ cùng gia đình, đặc biệt với người mẹ, trẻ được đeo nẹp chỉnh hình 20-23 giờ/ ngày .
Tiêu chuẩn vàng của kết quả điều trị là đạt được sự tuyệt vời về chức năng làm cho trẻ đứng lên, đi lại hoặc chạy nhảy trên nền đất cứng mà không đau.
Điều trị bằng phẫu thuật: chỉ đặt ra lúc bàn chân khoèo biến dạng nặng hoặc bị co rút biến dạng nặng lúc trẻ đã lớn.
Một số biến chứng có thể gặp
Bệnh lý bàn chân khoèo quan ngại đặc biệt các biến chứng của bệnh dẫn đến sự biến dạng nặng nề về hình thái dẫn đến các trở ngại vào chức năng làm cho chất lượng cuộc sống bị giảm sút đặc biệt: đi lại tập tễnh, chân ngắn chân dài; lệch trục của chi; thoái hóa sớm trực tiếp các khớp của cổ bàn chân, thoái hóa khớp gối, khớp háng...; cong vẹo cột sống, lệch khung chậu.
Nếu bệnh lý dị tật bàn chân khoèo không được điều trị thì có thể chẳng may gặp phải các biến chứng và phiền nạn như: Trẻ sẽ mắc bệnh viêm khớp sau này. Bàn chân sẽ có hình dáng bất thường. Trẻ đi lại và chạy nhảy khó khăn, thiệt thòi trong vận động và thể thao. Trong thực tế, có những trường hợp khoèo nặng mà không được điều trị sớm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng người bệnh khiến các nhà chuyên môn phải cân nhắc tới chuyện cắt cụt chi.
Một số biến dạng có thể kèm theo dị dạng bàn chân khoèo
Ngắn xương chày (hiếm gặp); Ngắn xương mác (hiếm gặp); Lệch xương sên so với khung mộng chày mác, trục xương sên hơi xoay ngoài, thân của xương sên hướng lên trên ra trước và xoay ngoài, khám có thể sờ thấy; Xương thuyền lệch vị trí so với chỏm của xương sên; Xương hộp lệch vị trí so với xương gót.
Các hệ thống phần mềm biến dạng theo trình tự: Teo khối cơ cẳng chân, nhất là nhóm cơ mác bên, gân tam đầu cẳng chân và gân cơ chày sau, gân cơ gấp sâu ngón chân co rút, tất cả bao khớp phía sau bị co rút, gân gan chân bị co rút mạnh...
Lời khuyên của thầy thuốcĐể phòng ngừa dị tật bàn chân khoèo, người mẹ không nên hút thuốc hoặc liên tục ở môi trường ảnh hưởng bởi khói thuốc; không nên nghiện rượu; không dùng các chất kích thích trong quy trình mang thai.Khi sinh ra, thấy trẻ có những bất thường về chân như kể trên, cần đưa trẻ tới bệnh viện có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được thăm khám và giải đáp điều trị. Xin nhắc lại: Nếu bệnh được phát hiện ngay sau lúc trẻ sinh ra và có kế hoạch điều trị bài bản, hơn 90% trường hợp có kết quả rất tốt mà không cần được can thiệp phẫu thuật. Vì vậy, gia đình, cha mẹ đừng để lỡ thời điểm điều trị tốt nhất cho trẻ.
PGS.TS. Ngô Văn Toàn
0 nhận xét:
Đăng nhận xét